Terug naar alle Artikelen

Schouderklopjes en likes: waarom we blij worden van waardering

Van een schouderklopje worden we blij. En ook een compliment uitdelen geeft een goed gevoel. Maar werkt dat ook zo op sociale media, of zijn we hopeloos verslaafd aan likes?

“Iedereen krijgt graag een compliment. Zeker als het welgemeend en oprecht is”, zegt Leo Bormans, ambassadeur van geluk en levenskwaliteit en auteur van ‘The World Book of Happiness’. “Toch doen we heel vaak alsof een uiting van waardering niet nodig is. Je hoort bijvoorbeeld via anderen dat anderen iets goeds over jou gezegd hebben. Positief roddelen eigenlijk. Dat creëert een positieve verbondenheid.”

Driekwart van de Nederlanders vindt dat het uiten van waardering de familieband versterkt, blijkt uit het Nationaal Waarderingsonderzoek, dat is uitgevoerd door onderzoekbureau Direct Research in opdracht van Nuon, onder ruim duizend Nederlanders. En ruim 80% krijgt van de partner liever een compliment dan een cadeau.

Diepst menselijke behoefte

“De behoefte aan waardering is de diepst menselijke behoefte, zo wist de Amerikaanse psycholoog William James al in de negentiende eeuw. Mensen willen graag gewaardeerd worden om wie ze zijn en wat ze doen”, zegt Hans Poortvliet, directeur van adviesbureau Waarderingsmanagement, initiator van de Nationale Complimentendag en samen met Frank van Marwijk auteur van ‘Het groot complimentenboek’. “Erkenning en waardering staan niet voor niets in de piramide van Abraham Maslow, die vijf soorten menselijke behoeften onderscheidt, op het vierde niveau. We hebben steeds meer aandacht voor het vijfde niveau, dat gaat over zelfverwerkelijking. Maar die persoonlijke groei is pas mogelijk – zo stelde Maslow zelf vast – als aan de behoefte aan aandacht, erkenning en waardering is voldaan.”

Van een schouderklopje krijgen we een zelfverzekerd en blij gevoel, blijkt uit het Nationaal Waarderingsonderzoek. Als waardering lang uitblijft, leidt dat tot gevoelens van teleurstelling (50%), onzekerheid (35%), onverschilligheid (23%) of frustratie (21%). Om die reden organiseert Poortvliet sinds 2002 elk jaar op 1 maart Nationale Complimentendag. “Een geheugensteuntje”, zo vat Poortvliet de dag samen. “De dag is bedoeld om ons er even van bewust te maken dat er veel goed gaat in de wereld en dat de mensen die daaraan bijdragen een compliment verdienen. Alle manieren van complimenteren zijn goed: face to face, telefonisch of via sociale media. Het gaat erom dat het compliment concreet is en duidelijk maakt waarom iemand precies waardering verdient. Zeg gerust dingen zoals: ‘goed gedaan’. Of: ‘ik ben trots op je’. Maar leg ook uit waarom je dat zo voelt. Als je dat kunt verwoorden, dan is een compliment oprecht, krijgt het werkelijke waarde en doe je er iemand echt een plezier mee.”

Online eendimensionaal
Worden we even zelfverzekerd en blij van een digitale blijk van waardering als van een persoonlijk schouderklopje? Uit het Nationaal Waarderingsonderzoek komt naar voren dat 77% van de Nederlanders een real life waardering waardevoller vindt dan een online compliment. “Een compliment dat oprecht is en inhoudelijk klopt, kan in verschillende vormen worden gegeven, persoonlijk én online”, vindt Poortvliet. “Maar een compliment via een email, tweet of like vraagt om een hele nauwkeurige articulatie van wat je echt wil zeggen. Je hebt digitaal nu eenmaal een beperkter gereedschap tot je beschikking dan in het dagelijkse leven, waar ook je stem en lichaamshouding een rol spelen in communicatie. Je moet dus heel taalvaardig zijn om online, waar je je alleen tekstueel kunt uitdrukken, een compliment te geven: de boodschap moet krachtig zijn, inhoudelijk kloppen en absoluut niet multi-interpretabel zijn.”

Experts schatten dat slechts 7% van de communicatie zou worden bepaald door woorden – een veel beperktere invloed dan van de stem (38%) en lichaamstaal (55%). “Online communicatie maakt het uiten van waardering daarom eendimensionaal. Want wat betekent een like, smiley of duimpje precies?”, waarschuwt Poortvliet. “Een gepersonaliseerd bericht om een Facebookvriend een fijne verjaardag te wensen maakt ook veel meer indruk dan een standaard felicitatie: je laat dan zien dat je er echt aandacht hebt besteed. En we weten uit allerlei onderzoeken dat waardering waarin je meetbaar meer tijd hebt geïnvesteerd meer effect heeft.”

Gelukkig van likes?

Dat digitale complimenten ons niet onberoerd laten, blijkt wel uit het Nationaal Waarderingsonderzoek. Bijna de helft (48%) van de Nederlanders wordt blij van een like of een andere positieve reactie op sociale media. Het tegenovergestelde geldt ook: 18% baalt ervan als een bericht maar weinig likes of reacties oplevert.



“We houden van likes en andere positieve reacties op sociale media omdat deze uitingen van waardering in het openbaar worden gedeeld: iedereen kan meteen zien hoe leuk anderen jou vinden”, zegt Bormans. “Dat mechanisme heeft natuurlijk ook een keerzijde. Als jouw vakantiefoto op Facebook 28 likes krijgt, terwijl een vriendin met haar update 240 likes scoort, dan worden we jaloers. Dan draait het niet meer om waardering maar om competitie en afgunst. Alsof je succes telbaar en meetbaar is – en het aantal likes onze gevoelsbarometer zou moeten bepalen.”

Bormans is er dan ook van overtuigd dat we niet gelukkig worden van likes. “We voelen ons er misschien even happy door, maar dat is een tijdelijk, zeer vluchtig gevoel dat onmiddellijk leidt tot een verlangen naar herhaling of naar een nieuwe bevestiging. Een beetje zoals snoep of chips eten. Het is het consumentisme van de valse waardering. Een bodemloze put.” Bovendien is echt geluk volgens Bormans een veel constanter gevoel dan de tijdelijke tevredenheid die een like oplevert. “Voor geluk heb je helemaal niet op elk moment van de dag bevestiging nodig. Liever niet zelfs. Voor geluk zijn andere parameters belangrijk: bijvoorbeeld wat je échte vrienden zeggen en welke zinvolle dingen je doet met en voor anderen.”

Verslaafd aan likes

Onderzoekers van de Amerikaanse universiteit UCLA ontdekten al in 2016 [http://newsroom.ucla.edu/releases/the-teenage-brain-on-social-media] dat bij tieners die grote aantallen likes op hun sociale media zien de zogenoemde nucleus accumbens wordt geactiveerd. Dit deel van de hersenen staat ook wel bekend als ons beloningscentrum en wordt geprikkeld door ‘gelukshormoon’ dopamine. En dopamine, dat vrijkomt bij onder andere hardlopen en het eten van chocolade, zorgt voor een verslavend lekker gevoel.

“Sociale media zijn zo verslavend omdat ze ons voortdurend de mogelijkheid geven om aan een groot aantal mensen te laten zien wie we zijn, wat we doen en hoezeer we meetellen”, legt Poortvliet uit. “Met een like of ander online compliment krijg je een bevestiging dat je gewaardeerd wordt. En iedereen wil ertoe doen, dat is een universele menselijke behoefte aan waardering waarop sociale media zoals Facebook slim inspelen.” Een verschil tussen mannen en vrouwen is er in dit opzicht volgens Poortvliet niet. “Vrouwen delen makkelijker complimenten uit dan mannen. Maar iedereen vindt het fijn om gewaardeerd te worden, of je nu man of vrouw bent.”

Tips voor succesvolle complimenten
Campagnes van Nuon, Ikea en Dela laten zien dat thema’s zoals aandacht, erkenning en waardering uiterst actueel zijn. Poortvliet: “Ik vind het onbegrijpelijk dat we in Nederland niet breder beseffen hoeveel een beetje aandacht met iemand doet: een uiting van waardering ligt zo voor de hand en het heeft zo’n positieve impact. En in essentie kost het niets, afgezien van wat aandacht, tijd en focus. Knip een gouden ster van papier en geef er een welgemeend compliment bij. Ik wed dat de ontvanger die de rest van zijn leven met een warm gevoel koestert.”

In de dagelijkse praktijk zijn complimenten niet altijd een simpele aangelegenheid. Meer dan driekwart (78%) van de Nederlanders vindt het moeilijker om een compliment te krijgen dan om een schouderklopje uitdelen. En 42% van de deelnemers aan het Nationaal Waarderingsonderzoek is het eens met de stelling “Ik zou mijn waardering aan vrienden vaker moeten uiten”. In het boek en de website van ‘Het Groot Complimentenboek’ en op de website van de Nationale Complimentendag zijn talloze praktische adviezen te vinden om van complimenteren een succes te maken. Praat altijd in de ik-vorm, richt je op één persoon in plaats van een groep, overdrijf niet... “Maar het allerbelangrijkste is dat je ervoor zorgt dat een compliment persoonlijk en oprecht is”, zegt Poortvliet. “De crux van oprechte waardering zit in de aandacht die je toont en de manier waarop je die verwoordt – het kanaal waar je mee communiceert is dan uiteindelijk helemaal niet zo belangrijk.”

Word je net zo blij van een like als van een compliment in real life?


Door te luisteren begrijp je hoe je iemand echt kunt waarderen.

Reageer op dit bericht

Bezig met uploaden:
0%
Bladeren
Als de URL correct is, zal hier een voorbeeld verschijnen. Het kan aan aantal minuten duren voordat de grotere afbeeldingen verschijnen.
  • :D
  • :?
  • :cool:
  • :S
  • :(
  • :@
  • :$
  • :8
  • :)
  • :P
  • ;)
Bekijk mobiele versie